Th8
tin tức
AI và tương lai của giám định đá quý: Swiss International Gemlab mở ra hướng đi mới!
Khi trí tuệ nhân tạo bắt đầu đồng hành cùng kinh nghiệm của chuyên gia, ngành giám định đá quý đang đứng trước một bước chuyển đáng chú ý.
Trong nhiều thập kỷ, việc giám định và xác định nguồn gốc đá quý phụ thuộc rất lớn vào kiến thức, kinh nghiệm thực tế và khả năng phân tích của các chuyên gia. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ dữ liệu và trí tuệ nhân tạo AI đang mở ra những phương thức mới để hỗ trợ quá trình này.
Swiss International Gemlab (SIG) – phòng giám định đá quý mới được thành lập bởi ba chuyên gia giàu kinh nghiệm trong ngành và hiện hoạt động tại Lucerne, Thụy Sĩ và Hong Kong.
1. Swiss International Gemlab – kết hợp kinh nghiệm và công nghệ
SIG được thành lập bởi Willy Bieri, Lawrence Hahn và Matthias Alessandri – những người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực ngọc học, vận hành phòng giám định và thương mại đá quý.
Với đội ngũ sáng lập đã có kinh nghiệm làm việc tại nhiều thị trường từ châu Âu, Mỹ đến châu Á và từng kiểm tra số lượng rất lớn các mẫu đá quý. Trên nền tảng kinh nghiệm đó, phòng lab mới được xây dựng với định hướng kết hợp các phương pháp phân tích hiện đại, đặc biệt là công nghệ quang phổ và phân tích dữ liệu.
Mục tiêu là tạo ra kết quả đáng tin cậy, dễ hiểu và có tính nhất quán cao hơn, đồng thời mang đến trải nghiệm minh bạch và thuận tiện hơn cho khách hàng.
2. AI không thay thế chuyên gia
Điểm gây chú ý nhất trong mô hình của SIG là hệ thống SIG-AI Assistance, một hệ thống AI độc quyền được sử dụng để hỗ trợ các chuyên gia trong quá trình giám định và phân cấp.
AI được ứng dụng để hỗ trợ phân tích dữ liệu, tối ưu quy trình làm việc và tăng tính nhất quán trong các dịch vụ của phòng lab. Công nghệ này cũng được sử dụng để hỗ trợ quá trình xác định nguồn gốc đá quý.
Tuy nhiên, SIG nhấn mạnh rằng AI không thể tự mình giải quyết tất cả những thách thức của việc xác định nguồn gốc.
Xác định nguồn gốc đá quý không đơn giản là đưa dữ liệu vào một hệ thống và nhận lại một câu trả lời. Đây là lĩnh vực đòi hỏi sự kết hợp giữa dữ liệu khoa học, kinh nghiệm quan sát và kiến thức được tích lũy qua quá trình nghiên cứu hàng nghìn mẫu đá đến từ những chuyên gia.
Vì vậy, SIG xem AI như một công cụ khuếch đại năng lực khoa học, giúp xử lý dữ liệu nhanh và hiệu quả hơn thay vì thay thế chuyên gia.
3. Xác định nguồn gốc – bài toán khó của ngành đá màu
Trong lĩnh vực đá màu, xác định nguồn gốc luôn là một trong những dịch vụ phức tạp và được thị trường đặc biệt quan tâm.
SIG cho biết phòng lab đang xây dựng bộ sưu tập mẫu tham chiếu cho ruby, sapphire, emerald cùng nhiều loại đá có giá trị thương mại khác. Các mẫu được thu thập từ mỏ hoặc mua từ thị trường nhằm tiếp tục mở rộng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác phân tích.
Điều này cho thấy một yếu tố quan trọng của công nghệ AI.
AI càng có cơ sở dữ liệu phong phú và được chuẩn hóa tốt thì khả năng hỗ trợ chuyên gia trong quá trình phân tích càng đạt hiệu quả cao.
4. Chuẩn hóa màu sắc – hướng tiếp cận đáng chú ý
Bên cạnh nhận diện và xác định nguồn gốc, SIG cũng cung cấp dịch vụ phân cấp màu cho đá quý.
Phòng lab đã xây dựng các bộ mẫu màu chuẩn hóa cho ruby, sapphire, emerald và một số loại đá khác như tourmaline, trong đó có tourmaline chứa đồng.
Các mẫu được lựa chọn từ thị trường và được đội ngũ chuyên gia cùng đánh giá để xây dựng những bộ màu có tính hài hòa giữa các loại đá và giữa các địa điểm hoạt động của phòng lab.
SIG cũng phát triển hệ thống hộp ánh sáng được chuẩn hóa nhằm giúp màu sắc của đá được thể hiện nhất quán hơn trong quá trình đánh giá.
Việc chuẩn hóa quy trình có thể giúp giảm sự khác biệt trong cách đánh giá và tạo ra một hệ thống màu sắc thống nhất hơn.
5. SIG sử dụng các thuật ngữ thương mại quen thuộc
Trong báo cáo, SIG vẫn sử dụng một số thuật ngữ màu phổ biến trên thị trường như “royal blue” hay “pigeon’s blood”. Tuy nhiên, việc đánh giá được thực hiện dựa trên các bộ mẫu màu chuẩn hóa của phòng lab.
Đối với tourmaline chứa đồng, báo cáo sẽ xác định rõ loại khoáng vật, chẳng hạn cuprian elbaite tourmaline hoặc cuprian liddicoatite tourmaline.
Với những màu nằm trong khoảng xanh lam đến xanh lục, SIG sử dụng các thuật ngữ “Paraíba color” hoặc “Paraíba neon color” tùy theo mức độ bão hòa, đồng thời đưa ra chú thích phù hợp trên báo cáo.
Cách tiếp cận này cho thấy sự cân bằng giữa thuật ngữ mà thị trường quen thuộc và việc duy trì một hệ thống phân loại có tiêu chuẩn rõ ràng.
6. Từ Thụy Sĩ đến Hong Kong
SIG hiện vận hành tại Lucerne, Thụy Sĩ và Hong Kong.
Phòng lab chính thức giới thiệu tại GemGenève vào tháng 5 và tiếp tục tham gia hoạt động tại hội chợ Hong Kong vào tháng 6. SIG cũng dự kiến có mặt tại sự kiện Hong Kong vào tháng 9 tại AsiaWorld-Expo.
Khách hàng có thể gửi đá đến cả hai địa điểm và phòng lab đang tiếp tục xây dựng quy trình vận chuyển để phục vụ khách hàng quốc tế.
Trong thời gian tới, SIG cho biết họ đang đánh giá khả năng mở rộng sang những địa điểm khác nhưng trước mắt tập trung phát triển hoạt động tại Thụy Sĩ và Hong Kong.
7. Một tín hiệu cho tương lai của ngành gemology
Sự ra đời của Swiss International Gemlab cho thấy AI đang bắt đầu được đưa vào sâu hơn trong quy trình vận hành của các phòng giám định đá quý.
Tuy nhiên, câu chuyện ở đây không đơn giản là “AI thay thế con người”.
Ngược lại, mô hình của SIG cho thấy một hướng tiếp cận khác: sử dụng AI để tăng cường năng lực của chuyên gia.
Trong một ngành mà kinh nghiệm thực tế, khả năng quan sát và dữ liệu khoa học đều đóng vai trò quan trọng, sự kết hợp giữa con người và công nghệ có thể trở thành hướng phát triển tất yếu.
Đối với thị trường đá màu, nơi mỗi viên đá đều có những đặc điểm riêng và những vấn đề như nguồn gốc, xử lý hay màu sắc có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá trị. Việc nâng cao tốc độ, tính nhất quán và khả năng truy xuất dữ liệu của quá trình giám định sẽ ngày càng quan trọng.
SIG đặt mục tiêu trở thành một trong ba phòng giám định đá quý được quốc tế công nhận hàng đầu trong vòng 5 năm, đồng thời nhấn mạnh việc ưu tiên chất lượng và đạo đức nghề nghiệp.
Nếu mục tiêu này được hiện thực hóa, sự phát triển của SIG có thể không chỉ là câu chuyện về một phòng lab mới, mà còn là một dấu hiệu cho thấy ngành Ngọc học đang bước vào giai đoạn mà công nghệ AI và chuyên môn con người ngày càng gắn kết chặt chẽ hơn.
Nguồn tham khảo
Gemworld International – Swiss International Gemlab Launches, Providing AI-Assisted Gemstone Services, đăng ngày 19/08/2026.
